МОДАР – ПОЯИ УСТУВОРИ МИЛЛАТ ВА ЧАРОҒИ ФУРӮЗОНИ ЗИНДАГӢ

Агар хоҳӣ, ки ба фарҳангу маърифати миллате баҳо диҳӣ, ба чеҳраи занону модарони он миллат нигар”.

                             Эмомалӣ Раҳмон

Модар арзишмандтарин неъмат ва муқаддастарин шахсият дар ҳаёти инсон мебошад. Ҳеҷ калимае қудрати пурра ифода кардани меҳру муҳаббати модарро надорад. Аз лаҳзаи таваллуд то охири умр инсон ба муҳаббат, дуо ва дастгирии модар ниёз дорад. Оре Модар нахустин омӯзгор, нахустин тарбиятгар ва нахустин паноҳгоҳи фарзанд аст. Ҷомеае, ки мақоми модарро гиромӣ медорад, ҷомеаи солим ва устувор ба ҳисоб меравад.

Мақоми модар дар фарҳанги миллӣ хеле бузург аст аз ҷумла ,дар фарҳанги қадимаи тоҷикон ва тамаддуни форсӣ-тоҷикӣ модар ҳамеша ҷойгоҳи баланд доштааст. Дар осори классикони адабиёти мо – аз ҷумла Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, Абулқосим Фирдавсӣ, Саъдии Шерозӣ ва Ҷалолуддини Балхӣ – эҳтироми волидайн, махсусан модар, ҳамчун арзиши олии ахлоқӣ васф гардидааст.

Ногуфта намонад модар дар фарҳанги мо рамзи сабр, покдоманӣ, меҳрубонӣ ва фидокорист. Дар оилаҳои тоҷикӣ калимаи «модар» бо эҳтироми хосса талаффуз мешавад. Фарзандон аз хурдӣ меомӯзанд, ки хизмати модар қарзи муқаддас аст.

Албатта нақши модар дар ташаккули шахсият ин нақши боризе мебошад, ки зеро тарбияи инсон аз оғӯши модар оғоз меёбад. Пеш аз мактаб, пеш аз ҷомеа ва ҳатто пеш аз дарки ҷаҳон, кӯдак аз модар сухан гуфтан, рафтор кардан ва дӯст доштанро меомӯзад.

Бояд гуфт, ки Модар на танҳо ғамхори ҷисмонии фарзанд аст, балки ташаккулдиҳандаи ахлоқу ҷаҳонбинии ӯ мебошад. Маҳз муҳити хонаводагӣ ва меҳру таваҷҷуҳи модар ба кӯдак ҳисси амният, эътимод ба худ ва масъулиятшиносиро меомӯзонад. Агар тарбия дуруст бошад, ҷомеа шаҳрвандони босавод, ватандӯст ва инсондӯстро соҳиб мегардад.

Модар ва ҷомеаи муосир чи нақш дорад?

Имрӯз нақши модар танҳо бо доираи оила маҳдуд намешавад. Занону модарони тоҷик дар соҳаҳои гуногун — маориф, илм, тандурустӣ, фарҳанг, иқтисод ва идоракунии давлатӣ фаъолият менамоянд. Онҳо дар баробари иҷрои вазифаҳои касбӣ масъулияти тарбияи фарзандро низ бар дӯш доранд.

Зикр кардан ба маврид аст, ки дар сиёсати давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон низ мақоми зан ва модар мавқеи муҳим дорад. Зеро  Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон борҳо таъкид намудаанд, ки баланд бардоштани мақоми зан дар ҷомеа яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати иҷтимоии давлат мебошад. Ин таваҷҷуҳ далели он аст, ки рушди ҷомеа бе иштироки фаъолонаи модарон имконнопазир аст.

Воқеан, ҳам тавассути сиёсати хирадмандона ва дурандешонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои ба тамоми соҳаҳои ҳаёти кишвар пайвастани занон тамоми шароит фароҳам оварда шудааст. Зеро ҳамагон хуб медонанд, ки тибқи ин сиёсат занро ҳамчун қувваи пешбаранда ва як ҷузъи муҳимми ҷомеа эътироф намуда, иштироки ӯро дар тамоми соҳаҳо, аз ҷумла сиёсат, иқтисодиёт, иҷтимоиёт, маънавиёт ва мақомоти ҳифзи ҳуқуқу сохторҳои қудратӣ эътироф менамоянд ва барои ҷалби онҳо амалишавии онҳо тамоми заминаҳои меъёрии ҳуқуқӣ муҳайё карда шудааст.

Дар бораи меҳру муҳаббати модар нисбати фарзанд, зиндагии осоишта чӣ қадар суханони зебо, муқаддас ва дилнишин аз ҷониби бузургон гуфта шудаанд. Ҳар гоҳе, ки калимаи модарро ба забон мегирем, пеши назарамон шахси нуронӣ, бениҳоят меҳрубон ва ғамхор намудор мегардад. Ин нур дар мо бовариро ба равшанӣ, оромӣ, зиндагии хушбахтона, муҳаббату садоқат ба диёри куҳанбунёд ва рушди босуботи кишвар устувор мегардонад.

Рамзи сабр ва фидокорӣ модар бошад. Модар барои хушбахтии фарзанд аз роҳати худ мегузарад. Шабҳоро бедор мемонад, то фарзандаш ором бихобад. Дар рӯзҳои сахти зиндагӣ устувор мемонад, то фарзанд рӯҳафтода нашавад. Ҳатто вақте фарзанд иштибоҳ мекунад, аввалин шахсе, ки мебахшад ва дастгирӣ мекунад, модар аст.Оре фидокории модарро бо ҳеҷ меъёре чен кардан мумкин нест. Ӯ барои фарзанд тамоми ҳастии худро мебахшад, бе он ки подоше талаб намояд. Маҳз ҳамин беғаразӣ муҳаббати модарро муқаддас мегардонад.

Арҷгузорӣ ба модар – вазифаи ҳар шаҳрванд

Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамасола Рӯзи Модар бо тантана таҷлил мегардад. Аммо эҳтироми модар бояд танҳо ба як рӯз маҳдуд нашавад. Қадрдонӣ, ғамхорӣ ва сухани нек бояд ҳар рӯз баён гардад.Фарзанд бояд бо рафтори шоиста, таҳсилу меҳнати ҳалол ва эҳтироми калонсолон номи модари худро сарбаланд намояд. Беҳтарин туҳфа ба модар ин ахлоқи нек ва комёбии фарзанд аст.

Арҷгузорӣ ба модар танҳо бо сухан нест. Эҳтироми ҳақиқӣ дар рафтор, гуфтор ва ғамхорӣ нисбат ба ӯ зоҳир мегардад. Фарзанди нек бояд ҳамеша дуои модарро гирифта, дили ӯро шод гардонад, зеро хушбахтии фарзанд — орзуи асосии модар аст.Модар чароғи хона, нури зиндагӣ ва баракати рӯзгор мебошад. Пас, биёед ҳамеша қадри модарро донем, эҳтиромашро ба ҷо орем ва муҳаббати ӯро бо муҳаббат ҷавоб гӯем.

Хулоса

Модар асоси ҳастии инсон, пояи устувори оила ва сарчашмаи бақои миллат мебошад. Ҳама арзишҳои волои инсонӣ — муҳаббат, садоқат, инсондӯстӣ, ватандорӣ ва масъулиятшиносӣ — нахуст дар домони поки модар шакл мегиранд. Агар модар маърифатнок, босавод ва дорои ҷаҳонбинии васеъ бошад, ҷомеа низ солим, пешрафта ва мутамаддин хоҳад шуд.

Таърих собит намудааст, ки рушду нумӯи ҳар давлат аз тарбияи насли наврас вобаста аст ва тарбияи насл пеш аз ҳама ба дӯши модар меафтад. Маҳз модар аст, ки дар қалби фарзанд тухми умед, меҳнатдӯстӣ ва муҳаббат ба Ватанро мекорад. Аз ин рӯ, ояндаи миллат бевосита ба сатҳи маърифат ва мақоми иҷтимоии модарон пайванд дорад.

Имрӯз, дар шароити ҷаҳонишавӣ ва пешрафти босуръати илму технология, нақши модар боз ҳам муҳимтар мегардад. Модар на танҳо тарбиятгар, балки раҳнамо, машваратчӣ ва пуштибони маънавии фарзанд мебошад. Ӯ дар баробари иҷрои вазифаҳои хонаводагӣ, дар рушди иқтисодӣ, фарҳангӣ ва иҷтимоии ҷомеа саҳми назаррас мегузорад.

Арҷгузорӣ ба модар танҳо бо суханҳои зебо маҳдуд намешавад. Қадршиносии ҳақиқӣ дар ғамхорӣ, эҳтиром, дастгирӣ ва рафтори шоиста зоҳир мегардад. Фарзанди нек он аст, ки бо илму дониш, ахлоқи ҳамида ва меҳнати ҳалол номи модари худро сарбаланд мегардонад. Зеро бузургтарин орзуи модар хушбахтӣ ва муваффақияти фарзанд аст.

Пас, биёед ҳамеша дар назди ин шахсияти муқаддас сар фуруд оварем, дуои некашро гирем ва бо амалҳои нек муҳаббати ӯро пос дорем. Зеро модар чароғи хонадон, нури зиндагӣ ва баракати рӯзгор аст. То вақте ки модар ҳаст, гармии меҳр ҳаст, умед ҳаст ва ояндаи миллат рӯшан хоҳад буд.

Хушмаҳмадзода Саминахон